مراقبت های لازم بعد از زایمان سزارین

دوران پس از زایمان سزارین مرحله‌ای حساس و پرچالش برای مادران است که نیازمند مراقبت‌ های ویژه برای بهبود سریع‌تر و پیشگیری از عفونت و درد است، رعایت نکات بهداشتی، تغذیه مناسب و پیگیری وضعیت بخیه‌ ها نقش مهمی در بازگشت سلامت دارد، چگونه می‌توان دوران نقاهت پس از سزارین را راحت‌تر سپری کرد؟ و چه اقداماتی به تسریع بهبودی و کاهش عوارض کمک می‌کنند؟

اهمیت رعایت مراقبت های بعد از زایمان سزارین

رعایت مراقبت‌ های بعد از زایمان سزارین بسیار اهمیت دارد، این مراقبت ها به شما کمک می‌کنند تا بهبود سریعتری داشته باشید و مشکلات پس از عمل را کاهش دهید، در زیر تأثیرات اهمیت رعایت مراقبت های بعد از زایمان سزارین را بررسی می‌کنیم:

تسریع روند بهبودی

مراقبت های صحیح پس از سزارین باعث تسریع روند بهبودی می‌شود، استراحت کافی، مدیریت درد، تغذیه سالم و مراقبت از زخم جراحی به ترمیم بهتر و سریعتر بدن کمک می‌کنند.

کاهش خطر عفونت

رعایت مراقبت های بهداشتی بعد از جراحی کمک می‌کند تا خطر عفونت در محل عمل کاهش یابد و این مسئله بسیار مهم است زیرا عفونت به مشکلات جدی و طولانی‌ مدتی منجر می‌شود.

کمک به شیردهی

مراقبت‌های مناسب پس از سزارین به مادر در شروع شیردهی کمک می‌کند، استراحت، تغذیه مناسب و شیردهی منظم عواملی هستند که تولید و تغذیه شیر را تسهیل می‌کنند.

روزهای دوم و سوم پس از سزارین

روزهای دوم و سوم پس از زایمان سزارین از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند، زیرا بدن مادر در حال تطبیق با تغییرات ناشی از عمل جراحی است و در این روزها:

• درد و تورم بخیه ها بیشترین شدت را دارند و نیاز به کنترل مناسب با داروهای مسکن تجویز شده توسط پزشک وجود دارد.

• برخاستن تدریجی از تخت و قدم زدن کوتاه به بهبود گردش خون و پیشگیری از لخته شدن خون کمک می‌کند.

• خونریزی پس از سزارین کاهش می‌یابد اما هرگونه تغییر غیرطبیعی باید گزارش شود.

• تمیز و خشک نگه داشتن محل بخیه ها برای پیشگیری از عفونت حیاتی است.

• مصرف مایعات و غذاهای سبک و مغذی به ترمیم سریع‌تر بدن کمک می‌کند.

هفته های ۱ تا ۶ بعد از سزارین

در این بخش از مقاله به بررسی مراقبت های هفته های اول تا شم بعد از سزارین خواهیم پرداخت:

۱ هفته بعد

شما یک هفته بعد از زایمان سزارین از نظر جسمی احساس بهتری خواهید داشت، اما مهم است که زیاده روی نکنید و به یاد داشته باشید که چیزی سنگین تر از کودک خود بلند نکنید، این ضرب المثل قدیمی در مورد خوابیدن در زمان خواب کودک، ارزش پیروی دارد زیرا استراحت کافی برای بهبودی ضروری است و پس هنگامی که فرزندتان خواب است شما نیز استراحت کنید.

۴ تا ۶ هفته بعد

درد شما باید حداقل باشد، حتی اگر کاملا از بین نرفته باشد باید بتوانید فعالیت های سنگین ‌تری از قبیل رانندگی، ورزش و رابطه جنسی را انجام دهید.

هفته ۲ تا ۵

اولین ویزیت پس از زایمان باید در هفته دوم انجام شود، در آن زمان، پزشک محل برش و بخیه سزارین را بررسی می کند که روند بهبودی شما در حال پیشرفت است و در صورتی که با موارد زیر مواجه شدید باید زودتر با پزشک خود تماس بگیرید:

• درد بیش از حد
• عفونت در محل برش
• ترشح غیر طبیعی
• خونریزی شدید
• درد قفسه سینه
• تنگی نفس
• تب
• درد یا تورم در پاها.

در هفته‌های آتی پس از زایمان سزارین احتمال دارد دچار افسردگی پس از زایمان شوید، که ناشی از نوسانات کوتاه مدت در هورمون‌ها است که بر خلق و خوی شما تأثیر می‌گذارد و این امر طبیعی است. اما اگر احساساتی مانند افسردگی یا احساس ناامیدی را تجربه کردید، با پزشک خود در مورد افسردگی پس از زایمان صحبت کنید، چرا که بهترین دکتر سزارین در مراحل زایمان در اتاق عمل با آرامش و به خوبی با شما برخورد کرده که بتوانید احساس خوبی در هنگام زایمان داشته باشید.

در ویدئوهای زیر نمونه هایی از تجربه زایمان سزارین را ببینید.

مراقبت های هفته ششم بعد از زایمان سزارین

در این مرحله، شما باید آخرین ویزیت بعد از زایمان خود را با پزشک خود داشته باشید. و همچنین به یاد داشته باشید که همه افراد با سرعت های متفاوتی بهبود می‌یابند، بنابراین مهم است که با پزشک خود صحبت کنید و اگر به زمان بیشتری برای ریکاوری نیاز دارید اشکالی ندارد.

بازیابی فیزیکی پس از سزارین فشار زیادی را به بدن وارد می کند، استراحت و اجازه دادن به بدن برای بهبودی بسیار مهم است و
اگر درد شما کاهش یافته است و برش ها به درستی بهبود یابد، نشانه این است که به زندگی عادی بازگشته و قادر به شروع رابطه زناشویی و ورزش هستید و باید به تدریج فعالیت خود را افزایش دهید.

مهم ترین مراقبت های بعد از زایمان سزارین

اگر مادر بارداری نتواند از طریق واژینال زایمان طبیعی داشته باشد، جنین با انجام عمل سزارین متولد می شود، برخی از سزارین ها از قبل برنامه ریزی شده اند، در حالی که برخی از سزارین ها در نتیجه مشکلاتی که در حین زایمان رخ می دهد، انجام می‌شود و اقدامات مراقبتی لازم و مهم عبارتند از:

 

فعالیت های جسمی و بدنی

✅ زمانی که احساس خستگی کردید استراحت کنید، خواب کافی به بهبودی سریع شما کمک می کند.

✅ سعی کنید هر روز قدم بزنید، با قدم زدن کمی بیشتر از آنچه روز گذشته انجام داده اید شروع کنید و هر بار این مدت زمان را افزایش دهید، پیاده روی باعث افزایش جریان خون می شود و به جلوگیری از ذات الریه، یبوست و لخته شدن خون کمک می کند.

✅ از انجام فعالیت های شدید مانند دوچرخه سواری، دویدن، وزنه برداری و ورزش هوازی خودداری کنید.

✅ بلند کردن اجسام سنگین تا زمانی که پزشک شما اجازه نداده است ممنوع است.

✅ برای انجام رانندگی از پزشک زنان خود اجازه بگیرید.

✅ بعد از زایمان نیاز به حداقل ۶ هفته مرخصی داشته باشید.

✅ در مورد زمان انجام رابطه جنسی با پزشک خود مشورت کنید.

رژیم غذایی بعد از زایمان سزارین

بعد از زایمان سزارین، رژیم غذایی مناسب به تسریع روند بهبودی مادر و ترمیم بخیه ها کمک می‌کند، مصرف پروتئین کافی مثل گوشت کم چرب، تخم‌ مرغ و حبوبات، میوه و سبزیجات تازه، غلات کامل و فیبر بالا برای جلوگیری از یبوست و مایعات کافی حیاتی است، بهتر است از غذاهای سنگین و پرچرب پرهیز شود و غذاهای ضد التهاب مانند زردچوبه و زنجبیل در برنامه گنجانده شود.

مصرف داروها

معمولا پزشک به شما در خصوص مصرف داروهای مناسب توضیح خواهد داد و همچنین در مورد مصرف داروهای جدید به شما دستورالعمل های لازم را می دهد، اگر آسپرین یا برخی از رقیق کننده خون دیگر مصرف می کنید، از پزشک خود بخواهید چه زمانی باید مصرف مجدد آن را آغاز کنید.

داروهای ضد درد را دقیقا مطابق دستورالعمل پزشک زنان خود مصرف کنید، اگر معده شما مشکل دارد بهتر است بعد از غذا داروی خود را مصرف کنید مگر اینکه پزشک به شما گفته باشد و اگر پزشکتان آنتی بیوتیک تجویز کرده است، آنها را طبق دستورالعمل مصرف کنید، مصرف آنها را فقط به دلیل احساس بهتر بودن متوقف نکنید، شما باید دوره کامل آنتی بیوتیک را طی کنید.

مراقبت از برش های بعد از زایمان

روزانه محل برش را با آب گرم و صابون بشویید و آن را خشک کنید، از پراکسید هیدروژن یا الکل استفاده نکنید، که روند بهبودی را کند کنرده و در صورت ساییدگی زخم با لباس، بهتر است محل زخم را با باند گازی بپوشانید و باند را هر روز عوض کنید.

و همیشه باید محل زخم را تمیز و خشک نگه دارید.

کنترل درد سزارین

زنان به مصرف مسکن، بلافاصله پس از جراحی، نیاز خواهند داشت و اگر درد زیادی دارید باید از پزشک خود مسکن قوی تر بخواهید، هنگام سرفه یا نفس عمیق، یک بالش را روی برش خود نگه دارید، یا یک گن طبی استفاده کنید، که فشار روی عضلات شکم شما را کاهش می دهد.

کنترل خونریزی

مقداری خونریزی واژن طبیعی است و طی چند روز آینده قطع خواهد شد، از نوارهای بهداشتی به جای تامپون برای کاهش خطر انتشار عفونت به داخل واژن استفاده کنید و در صورت شدید بودن خونریزی از پزشک متخصص زنان و زایمان مشاوره بگیرید.

خودداری از نشستن زیاد

نشستن زیاد بعد از زایمان سزارین به هیچ وجه توصیه نمی شود، بعد از زایمان اگر مراقبت های لازم انجام نشود، اثر زایمان خوب از بین خواهد رفت و دچار مشکلاتی از جمله موارد بالا می‌شوید، زیاده روی در هر کاری مضر است، از نشستن زیاد یا راه رفتن زیاد که باعث آسیب رسیدن به بخیه ها می شود جدا خودداری کنید.

در چه مواردی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر هر یک از علائم زیر را بعد از سزارین داشتید، فورا با پزشک تماس بگیرید:

• درد شدید
• نشت ادرار
• درد هنگام ادرار کردن
• خونریزی شدید واژن
• زخم شما در حال تشدید قرمزی، درد و تورم می شود
• ترشح چرک یا مایع بدبو از زخم
• سرفه یا تنگی نفس
• تورم یا درد در ساق پا

این علائم احتمال دارد نشانه عفونت یا لخته خون باشد که باید در اسرع وقت درمان شود، این پدیده خیلی به ندرت اتفاق می افتد و بسیار نادر است، اما شما باید به عنوان فردی که تازگی زایمان کرده است مراقبت های ضروری سزارین را انجام دهید تا بتوانید فرزند خود را به راحتی در آغوش بگیرید و بزرگ کنید.

چند ساعت بعد از سزارین می توانم پیاده روی کنم؟

پیاده‌ روی بعد از زایمان سزارین به بهبود سریعتر شما کمک می‌کند، اما باید با دقت و توجه به توصیه‌ های پزشک خود آغاز شود، در ابتدا، استراحت کافی و مراقبت از زخم جراحی الزامی است و سپس، به تدریج و با توافق پزشک به فعالیت‌ های بدنی سبک مانند پیاده‌روی بپردازید، شروع با فاصله کوتاه و با رعایت سطوح راحتی و اندازه گام‌ها توصیه می‌شود، پوشیدن لباسی راحت و مناسب فعالیت بدنی و استفاده از کفش‌ های مناسب نیز مهم است و در صورتی که در هنگام پیاده‌روی درد یا علائم نامطلوبی تجربه کنید، باید به پزشک خود اطلاع دهید.

زمان مناسب برای شروع پیاده روی بعد از زایمان سزارین متفاوت است و به عوامل مختلفی مانند وضعیت شما و توصیه ی پزشک بستگی دارد و در بیشتر موارد، پزشکان توصیه می‌کنند که پس از سزارین، حدود ۲۴ تا ۴۸ ساعت استراحت کنید تا بدنتان برای بهبود و ترمیم فرصت داشته باشد، پس از این مدت استراحت، شروع پیاده‌ روی با توافق با پزشک خود به صورت آرام و طبق راهنمایی‌ های او ممکن است.

سوالات متداول مراقبت های بعد از زایمان سزارین

در نهایت…

رعایت مراقبت های بعد از زایمان سزارین نقش حیاتی در بهبود سریع، پیشگیری از عفونت و کاهش درد دارد، توجه به بهداشت محل بخیه، استراحت کافی، تغذیه مناسب و فعالیت تدریجی، روند نقاهت را تسریع می‌کند و همچنین حمایت خانواده و پیگیری منظم پزشک باعث حفظ سلامت جسم و روان مادر شده و امکان بازگشت ایمن به فعالیت‌ های روزمره و مراقبت از نوزاد را فراهم می‌آورد.