عفونت ادراری در بارداری یک مشکل شایع است که به دلیل تغییرات فیزیکی و هورمونی در بدن مادر رخ میدهد. این عفونت علائمی مانند سوزش ادرار، تکرر ادرار و درد شکم ایجاد می کند. در صورت عدم درمان، این عفونت به کلیهها سرایت کرده و خطراتی برای مادر و جنین به همراه خواهد داشت.
یکی از علت های وجود عفونت ادراری در دوران بارداری ، افزایش پروژسترون در این دوران است. تشخیص به موقع و زود هنگام این عفونت ها جهت جلوگیری از بروز هر گونه مشکل برای مادر و جنین لازم و ضروری است. در ادامه مقاله به شرح عوامل، علائم و درمان عفونت های ادراری پرداخته می شود.
عوامل بروز عفونت ادراری در دوره بارداری چیست؟
یکی از دلایلی که در بارداری عفونت ادراری به صورت شایع در بین خانمها وجود دارد، افزایش پروژسترون در بارداری است. پروژسترون موجب شل شدن عضلات صاف حالب و در نتیجه گشاد شدن حالب و کاهش جریان ادرار در حالب ها میشود.
از طرفی دیگر با بزرگ شدن رحم اثر فشاری که رحم روی حالب می آورد حرکت ادرار را در حالب کندتر می کند. جنینی که در حال رشد است با اثر فشاری که روی مثانه وارد می کند و موجب کندی حرکت ادرار در مثانه می شود. همه این عوامل باعث می شود باکتری ها فرصت بیشتری برای رشد درون ادرار پیدا کند.
یکی از مواردی که می تواند موجب بروز عفونت شود احتباس ادرار است. به دلیل اینکه در این دوران مثانه گنجایش کمتری پیدا کرده و خانم باردار زودتر از حالت عادی احساس دفع ادرار میکند و اگر در شرایطی باشد که نتواند مثانه خود را تخلیه کند شانس عفونت را در خود افزایش داده و این نگه داشتن ادرار موجب رشد عفونت ها در ادرار می شود.
انواع عفونت ادراری در دوره بارداری
عفونت ها به انواع مختلفی تقسیم بندی می شوند که شایع ترین آنها در دوره بارداری به عفونت های زیر تقسیم بندی می شوند:
- عفونت مثانه
- عفونت کلیه
- عفونت های بدون علامت
اگر عفونت ها از مثانه به سمت رحم و سپس کلیه بروند عفونت کلیه را ایجاد میکنند. سوزش ادرار در بارداری و تهوع و تب از نشانه های عفونت کلیه است. عفونتی که بدون علامت باشد و زود تشخیص داده نشود ممکن است عوارض زیادی به همراه داشته باشد.
علائم عفونت ادراری در بارداری
- سوزش و تکرر ادرار
- ادرار قطره ای
- درد لگن
- درد زیر شکم
- ادرار کدر
- ادرار بدبو
- وجود گلبول های قرمز در ادرار
- تب و در نتیجه کم آبی بدن
- درد پهلو زمانی که ادرار به قسمت های بالاتر دستگاه ادراری مانند حالب ها و کلیه برسد.
در صورت مشاهده هر یک از این علائم حتما باید به پزشک مراجعه شود تا مورد بررسی قرار گیرد. یکی از آزمایشهای مهمی که دراین شرایط درخواست می شود آزمایش آنالیز و کشت ادرار است.
درمان عفونت ادراری در بارداری
درمان عفونت ادراری در بارداری نیاز به دقت ویژهای دارد تا هم سلامت مادر و هم جنین حفظ شود. درمان شامل موارد زیر است:
آنتیبیوتیکها
پزشک معمولاً آنتیبیوتیکهای ایمن برای دوران بارداری مانند آمپیسیلین، نیتروفورانتوئین، سفالکسین تجویز می کند که این داروها اصولا به مدت ۳ تا ۷ روز تجویز میشوند. ادامه مصرف دارو تا پایان دوره الزامی است، حتی اگر علائم زودتر از بین بروند، زیرا درمان ناقص میتواند به بازگشت عفونت یا ایجاد مقاومت باکتریایی منجر شود.
آیا مصرف آنتی بیوتیک در دوران بارداری خطرناک است؟
در واقع باید گفت وجود عفونت در بدن خانم باردار بسیار خطرناک تر از مصرف آنتی بیوتیک است. بنابراین داروهای تجویز شده از سوی پزشک متخصص باید به صورت کامل مصرف شود تا عفونت از بدن خارج شود زیرا یکی از عوارض عفونت مانند عفونت ادراری می تواند زایمان زودرس باشد. عفونت کلیه هم می تواند منجر به بروز زایمان زودرس بشود.
کنترل و پیگیری
بعد از پایان دوره آنتیبیوتیک، آزمایش ادرار مجدد برای اطمینان از رفع کامل عفونت انجام میشود. در برخی موارد، اگر عفونت مکرر باشد، پزشک ممکن است آنتیبیوتیکهای پروفیلاکتیک (پیشگیری) را برای جلوگیری از عفونتهای بعدی تجویز کند.
نوشیدن مایعات کافی
مصرف زیاد آب به شستشوی دستگاه ادراری و کاهش احتمال تکثیر باکتریها کمک میکند. این کار باعث افزایش حجم ادرار و تخلیه منظم مثانه میشود.
درمان عفونت شدید
اگر عفونت به کلیهها سرایت کرده باشد (پیلونفریت)، ممکن است نیاز به بستری شدن و تزریق آنتیبیوتیکهای وریدی باشد. این نوع عفونت میتواند خطرات جدی برای مادر و جنین، مانند زایمان زودرس یا عوارض دیگر، به همراه داشته باشد.
درمان به موقع و کامل بسیار حیاتی است، زیرا عفونتهای ادراری درمان نشده میتوانند عوارض جدی مانند زایمان زودرس، وزن کم نوزاد هنگام تولد، یا عفونت کلیوی را به دنبال داشته باشند.
بیشتر بخوانید : درمان عفونت زنان با لیزر
بهترین روش ها برای پیشگیری از عفونت ادراری در دوره بارداری
همیشه پیشگیری بهتر از درمان است. با رعایت ساده ترین مسائل در زندگی روزمره به سادگی از عفونت ادراری و عفونتهای مختلف به خصوص در دوره حساس بارداری جلوگیری کنید:
- نوشیدن آب کافی در طول روز، روزانه بین 8 تا 10 لیوان آب
- تمیز نگه داشتن اندام تناسلی با آب
- تخلیه کامل ادرار
- شستن ناحیه تناسلی از جلو به عقب
- ادرار کردن پس از رابطه جنسی
- همیشه لباس زیر نخی و تمییز بپوشید.
از محصولات بهداشتی شستشوی واژن زیاد استفاده نکنید. برای استفاده اصولی حتما نظر پزشک زنان خود را جویا شوید.
توصیه ما برای جلوگیری از این عفونت ها به جای درمانهای خانگی ابتدا مراجعه به پزشک است. با بررسی شرایط هر فرد می توان بهترین درمان ها از قبیل استفاده از داروهای مختلف و یا حتی درمان های خانگی به خصوصی که همراه پزشکان توصیه می کنند را متناسب هر فرد پیشنهاد داد. بنابراین پزشک با توجه به موقعیت هر فرد بهترین درمان ها را برای جلوگیری و درمان عفونت ها ارائه میکند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
از خطرناک ترین عوارضی که در دوره بارداری می تواند رخ بدهد همین عفونت هاست که می تواند منجر به بروز حوادثی مثل زایمان زودرس بشود. در صورت داشتن هر کدام از علائم زیر فورا به پزشک متخصص مراجعه کنید.
- داشتن تب شدید همراه با تعریق و احساس لرز
- حالت تهوع و استفراغ
- درد شکم یا درد لگنی
- احساس درد در قسمت پشت یا پهلوها
- خون در ادرار
انواع مراقبت های دوره بارداری به همین جهت در این دوران از سوی پزشکان توصیه می شود. به منظور جلوگیری از بروز چنین عوارضی در دوران حساس بارداری باید تحت مراقبت پزشک متخصص باشید.
تاثیر عفونت ادراری بر جنین
عفونت ادراری در دوران بارداری میتواند تاثیرات مهمی بر جنین داشته باشد، بهویژه اگر به موقع درمان نشود. این عفونتها احتمال دارد به تحریک رحم و زایمان زودرس منجر شوند، که برای جنین خطراتی مانند نارس بودن و مشکلات رشدی به همراه دارد. علاوه بر این، کاهش وزن جنین در هنگام تولد یکی از عوارض شایع عفونتهای ادراری درمان نشده است. در موارد شدیدتر، عفونت میتواند به جفت یا مایع آمنیوتیک سرایت کند و جنین را در معرض عفونت قرار دهد.
همچنین عفونتهای مادر میتوانند باعث افزایش فشار خون و بروز پرهاکلامپسی شوند که این امر ممکن است سلامت جنین را به خطر بیندازد. بنابراین، درمان زودهنگام و دقیق عفونتهای ادراری در دوران بارداری ضروری است تا از این عوارض جلوگیری شود و سلامت جنین تضمین گردد.
عدم درمان عفونت ادراری در بارداری چه عوارضی را به همراه دارد؟
عدم درمان عفونت ادراری در بارداری میتواند عوارض جدی برای مادر و جنین به همراه داشته باشد. برخی از این عوارض عبارتند از:
پیلونفریت (عفونت کلیه)
عفونت از مثانه به کلیهها سرایت کرده و باعث درد شدید، تب و تهوع میشود. این وضعیت نیاز به درمان فوری دارد.
زایمان زودرس
عفونتهای ادراری درمان نشده میتوانند باعث تحریک رحم و در نتیجه زایمان پیش از موعد شوند.
وزن کم هنگام تولد
عفونتهای مکرر یا شدید ممکن است باعث تولد نوزادی با وزن کمتر از حد طبیعی شوند.
پرهاکلامپسی
در برخی موارد، عفونتها میتوانند خطر فشار خون بالا و پرهاکلامپسی را افزایش دهند.
عفونت عمومی
در صورت گسترش عفونت به خون (سپسیس)، مادر با مشکلات شدید و حتی تهدیدکننده زندگی روبرو می شود.
به دلیل این خطرات، تشخیص و درمان زودهنگام عفونت ادراری در دوران بارداری بسیار مهم است.
سوالات متداول در خصوص عفونت ها در دوره بارداری
اگر عفونت در این دوره حساس درمان نشود میتواند عوارض جبران ناپذیری را به همراه آورد. مصرف دارو نباید شما را نگران کند چرا که پزشک در مواردی که لازم ببیند آنتی بیوتیک را برایتان تجویز می کند. مصرف داروهای آنتی بیوتیک آسیبی به جنین وارد نمیکند.
علائم از هر فردی به فرد دیگر از سوزش ادرار گرفته تا ادرار قطره ای دردهای لگنی، درد در ناحیه زیر شکم، ادرار کدرو بدبو می تواند متغیر باشد.
به دلیل تغییرات هورمونی زیادی که در دوره حاملگی برای خانمها اتفاق میافتد ابتلا به عفونت در این دوره زیاد به چشم می خورد. جلوگیری از ابتلا به عفونت با راهکارهای ساده رعایت مسائل بهداشتی به راحتی قابل پیشگیری است.
در نهایت…
عفونت ادراری یکی از عفونت های شایع دوران بارداری است که می تواند در اثر نگه داشتن طولانی مدت ادرار در مثانه باشد. این عفونت ها علائم مشخصی دارند که باید به آنها توجه زیادی کرد تا از بروز عوارض خطرناک آن جلوگیری کرد. جهت درمان این عفونت ها باید به یک متخصص زنان و زایمان مراجعه کرد و با داروهای آنتی بیوتیکی که از سوی پزشک تجویز می شود به درمان این بیماری پرداخت.