پارگی زودرس کیسه آب؛ علائمی که نباید نادیده گرفته شوند!

پارگی زودرس کیسه آب سلامت جنین و مادر را به خطر می‌اندازد؟ این اتفاق، که قبل از شروع درد زایمان رخ می‌دهد باعث عفونت، زایمان زودرس یا مشکلات رشد جنین می‌شود، بسیاری از مادران نشانه‌ های اولیه را نادیده می‌گیرند یا با ترس و سردرگمی مواجه می‌شوند، در این مطلب به بررسی علت‌ ها، علائم، روش‌ های پیشگیری و درمان پارگی زودرس کیسه آب می‌پردازیم تا بتوانید به‌ موقع واکنش نشان دهید و سلامت خود و نوزادتان را تضمین کنید.

عوامل موثر در پارگی زودرس کیسه آب 

دلایل و عوامل متنوع هستند و به ترکیبی از شرایط جسمی، سبک زندگی و سابقه پزشکی مادر بستگی دار، مهم‌ ترین عوامل عبارت‌ اند از:

عفونت‌ های رحمی یا جنسی

عفونت‌ های باکتریایی یا قارچی در رحم، واژن یا مثانه باعث التهاب و ضعیف شدن دیواره کیسه آب می‌شوند و این آسیب باعث افزایش خطر پارگی زودرس کیسه آب می‌شود و در صورت عدم درمان، عفونت به جنین منتقل می‌شود، بنابراین تشخیص و درمان سریع بسیار حیاتی است.

بیشتر بخوانید: عفونت ادراری در بارداری چه علائمی دارد؟

بارداری چندقلویی

در حاملگی دوقلو یا چندقلو، رحم تحت فشار بیشتری قرار می‌گیرد و کیسه‌ های آب کشیده می‌شوند، این کشش بیش از حد باعث کاهش مقاومت کیسه آب و افزایش احتمال پارگی قبل از شروع درد زایمان می‌شود و نیازمند مراقبت‌ های ویژه بارداری و کنترل مداوم است.

سابقه پارگی زودرس در بارداری‌ های قبلی

زنانی که در بارداری قبلی دچار پارگی زودرس کیسه آب شده‌اند، به دلیل ضعف ساختاری و حساسیت بیشتر بافت رحم، در بارداری‌ های بعدی نیز احتمال بیشتری برای تجربه PROM دارند، این گروه نیازمند پیگیری دقیق‌تر و مراقبت‌ های پیشگیرانه هستند.

ضعف جدار رحم یا مشکلات ساختاری

ناهنجاری‌ های رحم، فیبروم‌ رحم، زخم‌ های جراحی قبلی یا نقص‌ های مادرزادی باعث کاهش استحکام دیواره رحم و کیسه آب می‌شوند، چنین شرایطی کیسه آب را مستعد پارگی زودرس می‌کند و برای کاهش خطر نیاز به نظارت پزشکی مکرر است.

عوامل سبک زندگی و محیطی

مصرف سیگار، مواد مخدر، تغذیه نامناسب، استرس شدید یا فعالیت‌ های بدنی سنگین باعث آسیب و کاهش انعطاف‌ پذیری کیسه آب می‌شوند و رعایت سبک زندگی سالم، پرهیز از سیگار و استرس و کنترل فعالیت بدنی، نقش مهمی در کاهش خطر پارگی زودرس کیسه آب دارد.

نکته: بنابراین توصیه دکتر ندا حاجیها به همه مادران عزیز این است که اگر ترشحات فراوانی دارند که رنگ و بوی بدی دارد یا گاهی دچار سوزش و خارش می شوند حتما به ماما و پزشکی که به آن مراجعه می کنند، مسئله را درمیان بگذارند، شاید نیاز به معاینه و درمان داشته باشند که اگر درمان صورت نگیرد خطر پارگی زودرس کیسه آب را به دنبال دارد.

نشانه های پارگی کیسه آب در بارداری

خروج ناگهانی مایع از واژن نشانه پارگی کیسه آب است، یعنی اینکه مادر حس کند خیس شده است که این اتفاق در خواب در دستشویی یا حین حرکت اتفاق می‌افتد، به طوری که تمام لباس های زیر و پاها خیس شود.

گاهی ترشحات لزج و غلیظ با مایعی که به هنگام پارگی کیسه آب خارج می شود اشتباه گرفته می شود، اما این ترشحات طبیعی هستندو در صورتی که خانم به پارگی کیسه آب خود شک کرده باشد حتما باید به بهترین متخصص زنان و زایمان مراجعه کند، زیرا با انجام یک آزمایش بسیار ساده می توان به تشخیص پارگی کیسه آب پرداخت.

برای دریافت نوبت و مشاوره از دکتر ندا حاجیها با شماره  ۰۲۱۸۶۱۹۸۰۰۱ تماس بگیرید.

تشخیص پارگی زودرس کیسه آب

تشخیص پارگی زودرس کیسه آب نقش حیاتی در پیشگیری از عوارض جدی برای مادر و جنین دارد و روش‌ های تشخیص شامل:

• پزشک با بررسی علائم خروج مایع از واژن و لمس رحم، پارگی کیسه آب را شناسایی می‌کند و مشاهده مایع شفاف یا کمی مایل به سبز یا زرد از واژن نشانه بارز PROM است.

• آزمایش‌ های ساده مانند تست نیترازین یا فریزر برای تشخیص مایع آمنیوتیک به کار می‌روند و دقت تشخیص را افزایش می‌دهند.

• سونوگرافی میزان مایع آمنیوتیک و سلامت جنین را بررسی کرده و کمک می‌کند تا پزشک شدت پارگی و نیاز به اقدامات فوری را تعیین کند.

پارگی کیسه آب نگران کننده است؟

اگر قبل از اینکه جنین به تاریخ تقریبی تولد برسد، خانمی دچار پارگی کیسه آب شود بهتر است در اسرع وقت خود به بیمارستانی که قرار بود زایمان در آنجا انجام شود، برساند تا مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد زیرا زمانی که خانم شک به پارگی کیسه آب داشته باشد و توجه نکند و زمان را به تعویق بیندازد خطر عفونت خود بعد از زایمان بالا می برد.

عفونت

پس از پارگی زودرس کیسه آب، محافظت طبیعی جنین کاهش می‌یابد و باکتری‌ ها وارد رحم می‌شوند و این موضوع منجر به عفونت مادر و در موارد شدید، انتقال عفونت به جنین می‌شود، عفونت‌ های رحمی باعث تب، درد و نیاز به بستری و مصرف آنتی‌ بیوتیک می‌شوند، بنابراین تشخیص و درمان فوری بسیار اهمیت دارد.

زایمان زودرس

پارگی کیسه آب قبل از شروع درد زایمان منجر به شروع زایمان پیش از موعد می‌شود و نوزاد متولد شده با مشکلات تنفسی، وزن کم و نارسایی اندام‌ ها مواجه می‌شود، کنترل پزشکی دقیق و اقدامات پیشگیرانه مانند داروهای تقویت ریه جنین عوارض ناشی از زایمان زودرس را کاهش می‌دهد.

مشکلات رشد جنین

کاهش مایع آمنیوتیک باعث محدود شدن فضای جنین و کاهش حمایت محیطی می‌شودُ این وضعیت تکامل اندام‌ ها به ویژه ریه‌ ها و استخوان‌ ها را تحت تأثیر قرار داده و رشد مناسب جنین را با مشکل مواجه می‌کند، بنابراین نظارت منظم با سونوگرافی ضروری است.

عوارض جفت

پارگی زودرس کیسه آب باعث جابه جایی یا جداشدگی زودهنگام جفت می‌شود و این وضعیت خونریزی داخلی و کاهش اکسیژن‌ رسانی به جنین را به دنبال دارد و نیازمند پیگیری سریع پزشکی و در برخی موارد زایمان اضطراری است.

افزایش خطر سزارین

اگر فاصله بین پارگی کیسه آب و شروع زایمان طولانی شود یا جنین دچار مشکلات شود، پزشک سزارین را توصیه می‌کندُ انجام سزارین به‌ موقع سلامت مادر و نوزاد را تضمین کرده و عوارض ناشی از زایمان طبیعی در شرایط پرخطر را کاهش می‌دهد.

اقدامات لازم در صورت پارگی زودرس کیسه آب

در صورتی که فرد زودتر از زمان موعد با پاره شدن زودرس کیسه آب خود مواجه شود باید بعد از مشورت با پزشک خود به سرعت به بیمارستان مراجعه نماید:

مراجعه فوری به پزشک یا بیمارستان

مشاهده خروج مایع از واژن در دوران بارداری، حتی بدون درد یا خونریزی، نشانه پارگی کیسه آب است و مراجعه سریع به پزشک امکان بررسی وضعیت جنین و مادر را فراهم می‌کند و به تشخیص زودهنگام مشکلاتی مانند عفونت یا زایمان زودرس کمک می‌کند، تا زمان رسیدن به مرکز درمانی، مادر باید از فعالیت‌ های سنگین و هرگونه اقدام داخل واژن خودداری کند.

کنترل عفونت

پس از پارگی کیسه آب، محافظت طبیعی جنین کاهش می‌یابد و احتمال ورود باکتری‌ ها به رحم بالا می‌رود و پزشک آنتی‌بیوتیک تجویز می‌کند تا خطر آمنیونیت و عفونت جنین کاهش می‌یابد، رعایت بهداشت شخصی، پرهیز از استفاده از مواد شیمیایی و اجتناب از تماس غیرضروری با واژن از اقدامات مکمل برای پیشگیری از عفونت است.

نظارت بر وضعیت جنین

پس از پارگی کیسه آب، بررسی مداوم حرکت و ضربان قلب جنین اهمیت دارد و سونوگرافی و مانیتورینگ قلب جنین کمک می‌کند تا کاهش اکسیژن یا مشکلات دیگر به موقع شناسایی شود و این نظارت به پزشک امکان می‌دهد اقدامات فوری مانند القای زایمان یا آماده‌ سازی برای سزارین اضطراری را برنامه‌ ریزی می‌کند.

داروهای تقویت ریه جنین

در صورتی که زایمان زودرس محتمل باشد، پزشک داروهای کورتیکواستروئید تجویز می‌کند و این داروها رشد ریه‌ های جنین را تسریع می‌کنند و خطر مشکلات تنفسی پس از تولد را کاهش می‌دهند و مصرف این داروها تحت نظارت دقیق پزشک انجام می‌شود تا اثرات جانبی برای مادر یا جنین به حداقل برسد.

زمان‌ بندی مناسب زایمان

بسته به میزان مایع آمنیوتیک، سن بارداری و وضعیت جنین، پزشک تصمیم می‌گیرد که زایمان طبیعی ادامه یابد یا سزارین انجام شود و هدف از این تصمیم، کاهش عوارض برای مادر و جنین است و رعایت دقیق دستورات پزشکی در این مرحله بسیار حیاتی است.

پیشگیری از پارگی زودرس کیسه آب

پیشگیری از پارگی زودرس کیسه آب اهمیت زیادی در حفظ سلامت مادر و جنین دارد و شامل مجموعه‌ای از اقدامات پزشکی و سبک زندگی سالم است و مهم‌ ترین راهکارها عبارت‌اند از:

• مراجعه منظم به پزشک و انجام معاینات دوره‌ای کمک می‌کند تا عوامل خطر شناسایی و مدیریت شوند و سلامت رحم و جنین کنترل شود.
• شست‌ و شوی مناسب واژن، استفاده از لباس‌ های نخی، پرهیز از تماس با منابع عفونی و درمان سریع عفونت‌ ها خطر پارگی کیسه آب را کاهش می‌دهد.
• ترک سیگار، پرهیز از مواد مخدر، کاهش استرس، تغذیه سالم و محدود کردن فعالیت‌ های بدنی سنگین مقاومت کیسه آب را افزایش می‌دهد.
• مادرانی که بارداری چندقلو دارند یا مشکلات ساختاری رحم دارند باید تحت نظر پزشک قرار گیرند و مراقبت‌ های ویژه دریافت کنند.
• بررسی سوابق پزشکی و ارائه توصیه‌ های پیشگیرانه برای زنانی که سابقه پارگی زودرس دارند، ریسک وقوع PROM را کاهش می‌دهد.

بنابراین می توان گفت پارگی زودرس کیسه آب یک اورژانسی است و باید در اسرع وقت به نزدیک ترین بیمارستان مراجعه شود تا تحت معاینه و ارزیابی قرار بگیرد.

سوالات متداول پاره شدن زودرس کیسه آب

و در آخر…

پارگی زودرس کیسه آب یکی از شرایط حساس دوران بارداری است که نیاز به تشخیص سریع و مراقبت دقیق دارد و آگاهی از علائم هشدار دهنده، مراجعه به‌ موقع به پزشک و رعایت نکات پیشگیرانه از بروز عوارض خطرناک مانند عفونت یا زایمان زودرس جلوگیری می‌کند، مادران با پیروی از توصیه‌ های پزشکی، مراقبت‌ های منظم و داشتن سبک زندگی سالم بارداری ایمن‌تری را تجربه کرده و سلامت خود و جنین را حفظ می‌نمایند.