زایمان یکی از مهم ترین و سرنوشت سازترین لحظات زندگی هر مادر است که انتخاب روش آن بر سلامت جسمی و روحی مادر و نوزاد تأثیرگذار است، دو روش اصلی زایمان از قبیل زایمان طبیعی و زایمان سزارین وجود دارد، زایمان طبیعی فرآیندی است که بدن به طور طبیعی برای آن طراحی شده و با دوران نقاهت کوتاهتر همراه است، در حالی که زایمان سزارین نوعی عمل جراحی محسوب میشود که گاهی به دلایل پزشکی ضروری میگردد، اما کدام روش برای مادر و نوزاد بهتر است و چه عواملی باید در انتخاب میان این دو در نظر گرفته شود؟

تفاوت زایمان طبیعی و سزارین در نحوه انجام
یکی از مهم ترین تفاوت های این دو زایمان نحوه انجام آن ها است که در ادامه توضیح مختصری در مورد نحوه انجام هر کدام خواهیم داد.
زایمان سزارین
زایمان سزارین نوعی عمل جراحی است که در آن پزشک جراح زنان با بیهوشی عمومی در مادر اقدام به یک برش بر روی پوست شکم کرده، سپس رحم باز می شود و جنین به دنیا می آید و در مواردی که خطر مادر و جنین را تهدید کند نیز به صورت اورژانسی برای نجات جان مادر و جنین انجام می شود.
زایمان طبیعی
زایمان طبیعی یکی از روش های بسیار رایج و طبیعی برای تولد نوزاد است و به دلیل بهبودی سریع مادر بعد از زایمان نسبت به روش زایمان سزارین برتری دارد، آگاهی از روند زایمان طبیعی به مادر کمک می کند تا درد کمتری حین زایمان داشته باشد، شرکت در کلاس های آمادگی زایمان نیز بسیار کمک کننده است.
در زایمان طبیعی با استفاده از انقباضات طبیعی و باز شدن دهانه رحم نوزاد متولد خواهد شد که البته مقداری با درد همراه است.
تفاوت زایمان طبیعی و سزارین در مدت زمان انجام
در خصوص مدت زمان انجام این دو زایمان باید گفت که مدت زمان زایمان طبیعی به دلیل اینکه کاملا طبیعی و به کمک مادر انجام می شود و باید اندازه دهانه رحم با فشارهایی که مادر وارد می کند بزرگتر شود تا نوزاد به دنیا بیاید، طولانی تر است.

مدت زمان زایمان سزارین از آنجایی که توسط جراح زنان و با ایجاد برش هایی بر روی شکم انجام می شود، بسیار کم تر از زایمان طبیعی است و در واقع مدت زمان زایمان سزارین در حدود ۴۵ دقیقه بوده و مدت زمان زایمان طبیعی امکان دارد تا ۱۲ ساعت نیز طول می کشد.
تفاوت زایمان طبیعی و سزارین در طول دوران نقاهت
دوران نقاهت زایمان سزارین از زایمان طبیعی به طور معمول طولانی تر است و در حدود ۶ الی ۸ هفته هبودی کامل طول خواهد کشید، ولی دوران نقاهت زایمان طبیعی بسیار کم بوده و مادر به سرعت بهبودی خود را به دست آورده و به انجام فعالیت های روزمره ی خود میپردازد.
تفاوت زایمان طبیعی و سزارین در عوارض
این دو زایمان در عوارض نیز با یکدیگر متفاوت هستند که در ادامه مختصری از عوارض هر دو زایمان را بررسی خواهیم کرد.

عوارض زایمان طبیعی
بسیاری از بیماران نگران این مساله هستند که بعد زایمان طبیعی دچار شلی واژن، افتادگی مثانه یا روده بزرگ شوند اما در حقیقت و واقعیت این است که اگر زایمان طبیعی به درستی و غیر تهاجمی انجام شود معمولا این مشکلات نباید به وجود آید، برای جلوگیری از بروز مشکلات این چنینی پزشک معمولا بعد از زایمان به بیماران ورزش های کگل توصیه می کند.
عوارض زایمان سزارین
از جمله عوارض رایج در این زایمان می توان به عفونت نواحی برش و دیواره رحم اشاره کرد و همچنین امکان دارد که خونریزی، وارد شدن آسیب به مثانه و روده نیز برای افراد رخ میدهد، ولی در صورتی که به بهترین دکتر زایمان سزارین مراجعه شود احتمال بروز این عوارض به صفر نزدیک خواهد شد.
تفاوت زایمان طبیعی و سزارین در میزان درد
یکی از دغدغه های اصلی مادران در زایمان طبیعی، درد آن است، این دردها با باز شدن دهانه رحم تا حدود ۴ سانتیمتر قابل تحملتر میشوند و در برخی موارد، برای کاهش درد، ماده بیحسی در ناحیه کمر تزریق میشود که این موضوع به شرایط مادر، نظر متخصص بیهوشی و عواملی مانند تعداد زایمان، توانایی حس فشار و راه رفتن بستگی دارد، در مقابل، در زایمان سزارین به دلیل بیهوشی مادر دردی احساس نمیکند و تنها پس از جراحی با درد خفیف مواجه شده که با مسکن کنترل خواهد شد.
تفاوت زایمان طبیعی و سزارین در مزایا
با توجه به شرایط در برخی از موارد زایمان طبیعی و در برخی از موارد دیگر زایمان سزارین مزایای بیشتری دارند که در ادامه بررسی خواهیم کرد:
✅ یکی از مهم ترین مزایای زایمان طبیعی خونریزی کمتر آن نسبت زایمان سزارین است، زیرا در زایمان طبیعی رحم زودتر جمع شده و به دنبال آن خونریزی کمتری نیز اتفاق می افتد.
✅ در زایمان طبیعی مادر زودتر به روال عادی زندگی خود باز می گردد، اما در زایمان سزارین آغاز درد بعد از انجام زایمان می باشد.
✅ از نظر ساختار بدنی و بازگشت اندام به دوران قبل از بارداری در زایمان طبیعی زودتر به حالت عادی باز می گردد.
✅ در زایمان طبیعی مادر شاهد روند زایمان خود است و بلافاصله بعد از زایمان نوزاد خود را در آغوش بگیرد.
زایمان طبیعی و سزارین بر سلامت نوزاد چه تاثیری دارند؟
زایمان طبیعی باعث میشود نوزاد در هنگام عبور از کانال زایمان در معرض باکتری های مفید مادر قرار بگیرد که به تقویت سیستم ایمنی و سلامت دستگاه گوارش او کمک میکند و همچنین به دلیل فشارهای وارد شده در این فرآیند، مایعات اضافی ریه نوزاد تخلیه شده و احتمال مشکلات تنفسی کاهش مییابد، در مقابل، نوزادانی که با سزارین متولد میشوند، بیشتر در معرض مشکلات تنفسی خفیف و ضعف ایمنی اولیه قرار دارند، هرچند در شرایط ضروری، سزارین بهترین گزینه برای حفظ جان مادر و نوزاد است.
زایمان طبیعی یا سزارین کدام بهتر است؟
هیچ یک از روش های زایمان یا طبیعی یا سزارین را نمی توان به عنوان یک روش ایده آل و بهتر نسبت به دیگری دانست، انجام هر یک از این روش ها کاملا به شرایط و وضعیت مادر بستگی دارد، اما به عنوان یک قانون کلی در صورتی که مادر هیچ مشکل خاصی نداشته باشد و بتواند یک زایمان خوب و طبیعی بدون عارضه داشته باشد قطعا بهتر از این است که به دلخواه خود و بی جهت زایمان سزارین داشته باشد، زیرا در یک زایمان سزارین احتمال بروز عوارضی مانند بیهوشی جراحی عفونت و خونریزی وجود دارد.

برای برخی از مادران ممکن است این سوال مطرح شود که ” زایمان طبیعی راحت تره یا سزارین” یا ” درد زایمان طبیعی خیلی بیشتر است یا سزارین” اما بهترین راه برای انتخاب یک روش مناسب و کم عارضه برای مادران، انجام مشاوره های لازم با یک متخصص زنان و زایمان خوب است.
در چه شرایطی پزشک سزارین را توصیه میکند؟
پزشک سزارین را زمانی توصیه میکند که زایمان طبیعی برای مادر یا نوزاد خطرناک باشد، از جمله شرایط میتوان به مواردی مانند بزرگ بودن غیرطبیعی نوزاد، بریچ یا قرارگیری غیرطبیعی جنین، تنگی لگن مادر، بارداری های پرخطر، مشکلات جفت مانند جفت سرراهی، کاهش یا افزایش شدید ضربان قلب نوزاد، بارداری دوقلو یا چندقلو، سابقه جراحی های رحمی یا سزارین قبلی و عدم پیشرفت در روند زایمان طبیعی اشاره کرد.
سوالات متداول زایمان طبیعی یا سزارین
اگر مادری که قبلا سزارین داشته و برشی ایجاد شده بر روی رحم وی به صورت عرضی باشد از نظر علمی با وجود امکانات پیشرفته اتاق عمل برای زایمان طبیعی و سزارین قابل انجام است، اما معمولا در کشور ایران ترجیح بر این است بعد از یک بار زایمان سزارین مجدد زایمان سزارین انجام شود.
بله، به طور معمول تاریخ زایمان طبیعی در حدود هفته ۳۷ بارداری الی هفته ۴۲ بارداری است، در صورتی که تاریخ زایمان سزارین در حدود هفته ۳۹ بارداری می باشد.
در نهایت…
در این مقاله به طور کامل تفاوت زایمان طبیعی و سزارین را در موارد مختلف بررسی کرده و این موضوع که زایمان طبیعی یا سزارین کدام بهتر است را نیز مورد بررسی قرار داده و به این نتیجه رسیدیم که انتخاب هر کدام از این روش های زایمان کاملا به شرایط مادر و صلاحدید پزشک متخصص دارد، بنابراین در خصوص روش زایمان خود با بهترین جراح زنان مشورت نمایید