انواع عمل هیسترکتومی شامل هیسترکتومی کامل، جزئی (سابتوتال)، رادیکال و عملهای انجامشده به روش شکمی، واژینال یا لاپاراسکوپی است که هر یک از این روشها بر اساس شدت بیماری، سن بیمار، وضعیت باروری و تشخیص پزشک انتخاب میشوند و هیسترکتومی ممکن است برای درمان مشکلاتی مانند فیبروم، خونریزیهای غیرطبیعی، اندومتریوز یا سرطانهای رحم و تخمدان انجام شود، اما کدام نوع هیسترکتومی مناسبتر است و چه عواملی در انتخاب آن تأثیرگذارند؟
جراحی هیسترکتومی چند نوع است؟
گرچه ابتلا به عفونت های مختلف در طول زندگی بانوان شایع است اما عدم درمان آن ها و یا سهل انگاری برای درمان کامل آن ها می تواند همین عفونت های ساده را تبدیل به نوعی بیماری حاد و یا مزمن کند که چاره ای جزو حذف عضو نداشته باشد، بانوان باید توجه داشته باشند در صورت ابتلا به بیماری هایی که در بالا به آن اشاره شد و پیشرفت آن ها احتمال توصیه پزشک بر خارج از کردن رحم توسط جراحی هیسترکتومی افزایش پیدا خواهد کرد.
بنابراین بهترین راه و روش برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری ها مراجعه مداوم و برنامه ریزی شده به بهترین متخصص زنان و زایمان است.
اما اگر به دلایل مختلف بانوان مجبور به انجام جراحی هیسترکتومی شوندف می توانند از یکی از انواع عمل هیسترکتومی که در ادامه به آن اشاره خواهیم کرد، بهره مند شوند.
هیسترکتومی توتال و یا هیسترکتومی کامل
در این نوع از جراحی، تمامی رحم و دهانه آن خارج خواهد شد و این جراحی را می توان با استفاده از برش شکمی و یا از طریق ناحیه واژن انجام داد که تفاوت آن در ناحیه برش و در دوره نقاهت خواهد بود.
هیسترکتومی ساب توتال
این نوع هیسترکتومی را که دو سوم رحم برداشته و یک سوم رحم باقی می ماند، در اصطلاح هیسترکتومی ساب توتال و یا جزئی می گویند و در این جراحی در واقع ناحیه دهانه رحم باقی خواهد ماند، این هیسترکتومی را می توان از طریق برش شکمی و یا جراحی به کمک لاپاراسکوپی انجام داد.
بانوانی که تست پاپ اسمیرشان در حد نرمال باشد، می توانند از این نوع جراحی استفاده کنند و نویدی که برای این بانوان داریم کاهش اختلالات جنسی بعد از این نوع جراحی هیسترکتومی است.
هیسترکتومی رادیکال
زمانی که سرطان رحم گسترش یابد و اعضای بیشتری را درگیر کند، این نوع جراحی الزام آور خواهد شد، در جراحی هیسترکتومی گسترده قسمت بالایی واژن و بافت کناری آن مضاف بر رحم و دهانه رحم برداشته خواهد شد.
سالپنگواوفورکتومی
در این جراحی تخمدان ها برداشته شده، اما لوله های رحمی باقی می ماند، اغلب این جراحی را به همراه جراحی هیسترکتومی انجام می دهند که باید با تشخیص پزشک صورت گیرد و عوارضی که این نوع جراحی ایجاد خواهد کرد یائسگی مصنوعی و نابودی هورمون های جنسی خواهد بود.
انواع روش های ایجاد برش هیستر کتومی
پس از تشخیص و انتخاب نوع جراحی، نوبت به انتخاب نوع برش برای خارج کردن اعضای رحم می رسد، این نکته لازم به ذکر است در مواقعی با وجود اینکه پزشک روش مورد نظر را با بیمار هماهنگ کرده است، در حین جراحی و با دیدن وضعیت عمومی بیمار تصمیم به روش بهتر و موثری خواهد گرفت و الزامیست که در انتخاب نوع برش وسواس به خرج نداده تا پزشک بتواند به راحتی درمان را به پایان رساند.
✅ هیسترکتومی ابدومینال
هیسترکتومی ابدومینال یا شکمی یکی از روشهای رایج برداشت رحم است که از طریق یک برش در دیواره شکم (افقی یا عمودی) انجام میشود و این روش در شرایطی مانند فیبرومهای بزرگ، چسبندگیهای شدید، یا سرطانهای زنان کاربرد دارد، دوران نقاهت آن معمولا بین ۴ تا ۶ هفته است و نیاز به مراقبت بیشتری نسبت به روشهای کمتهاجمی دارد.
| مزایا | معایب |
| دسترسی کامل به اندامهای لگنی | برش بزرگتر و جای زخم قابلمشاهده |
| مناسب برای فیبرومهای بزرگ یا چسبندگی شدید | درد و خونریزی بیشتر پس از عمل |
| گزینهای مناسب در موارد مشکوک به سرطان | افزایش احتمال عفونت و عوارض بعد از جراحی |
✅ هیسترکتومی لاپاراسکوپی
یکی از روشهای کمتهاجمی برداشتن رحم است که با ایجاد چند برش کوچک در شکم و وارد کردن ابزارهای ظریف و دوربین انجام میشود، این روش نسبت به جراحی باز درد کمتر، خونریزی کمتر و دوران نقاهت کوتاهتری بین ۲ تا ۳ هفته دارد و بیشتر برای موارد غیرسرطانی مانند فیبروم، خونریزیهای غیرعادی یا آندومتریوز استفاده میشود.
| مزایا | معایب |
| برشهای کوچک و جای زخم کمتر | نیاز به تجهیزات پیشرفته و جراح ماهر |
| درد و خونریزی کمتر نسبت به جراحی باز | احتمال طولانیتر شدن زمان عمل |
| دوران نقاهت کوتاهتر بین ۲ تا ۳ هفته | هزینه بالاتر نسبت به روش سنتی |
| بازگشت سریعتر به فعالیتهای روزانه | در برخی بیماران با چسبندگی شدید امکانپذیر نیست. |
✅ هیسترکتومی واژینال
روشی کمتهاجمی برای برداشتن رحم است که از طریق واژن و بدون ایجاد برش در شکم انجام میشود و این روش معمولا برای زنانی که رحم آنها بزرگ نیست و مشکل خاصی در لگن ندارند مناسب است، مزایای آن شامل درد کمتر، عدم وجود جای زخم شکمی، کاهش عوارض و بازگشت سریعتر به فعالیتهای روزمره است و دوران نقاهت حدود ۲ تا ۴ هفته طول میکشد.
| مزایا | معایب |
| بدون برش شکمی و جای زخم قابل مشاهده | محدودیت در دسترسی به اندامهای لگنی |
| درد کمتر پس از عمل | مناسب نبودن برای فیبرومهای بزرگ یا چسبندگی شدید |
| دوران نقاهت کوتاهتر حدود ۲ تا ۴ هفته | امکان دشواری در موارد قبلی عمل جراحی لگنی |
| کاهش خطر عفونت و عوارض بعد از عمل | نیاز به تجربه بالای جراح برای انجام ایمن آن |
| مناسب برای موارد غیرسرطانی و رحم کوچک | – |
بهترین روش جراحی هیسترکتومی کدام است؟
بهترین روش جراحی هیسترکتومی بستگی به شرایط فردی بیمار دارد، برای زنان با مشکلات غیرسرطانی و رحم کوچک، هیسترکتومی واژینال بهترین گزینه است چرا که دوران نقاهت کوتاهتر و عوارض کمتری دارد و برای فیبرومهای بزرگ یا مشکلات ساختاری لگن، هیسترکتومی شکمی مناسبتر است، زیرا دسترسی بهتری به رحم و اندامهای دیگر دارد و در مواردی که نیاز به جراحی کمتهاجمی است، هیسترکتومی لاپاراسکوپی انتخاب خوبی است، زیرا دوران نقاهت سریعتر و درد کمتری دارد، انتخاب روش به تشخیص پزشک و شرایط بیمار بستگی دارد.
سوالات متداول انواع جراحی هیسترکتومی
بله، باید به این نکته اشاره کرد که بعد از هیسترکتومی عمده، که شامل برداشت کامل رحم است، قادر به باروری نخواهید بود، اما در برخی از جراحی های هیسترکتومی مانند جزئی، که فقط بخشی از رحم برداشت میشود، امکان باروری وجود خواهد داشت.
بله، به طور معمول با انجام جراحی هیسترکتومی عمده که در واقع کل رحم برداشته می شود، تغییراتی در سطوح هورمونهای بدن ایجاد خواهد شد، در واقع پس از هیسترکتومی عمده، تولید استروژن توسط تخمدانها قطع شده و این موضوع منجر به تغییرات در علائمی از قبیل خشکی، گرمی و عدم تعادل در وضعیت هورمون ها شود.
در پایان باید بدانید…
برای انجام جراحی های زنان چه با هدف درمانی و چه با هدف زیبایی اولین اقدام یافتن بهترین جراح و متخصص زنان است و از این رو اگر کاندید این جراحی هستید، پیشنهاد ما انتخاب بهترین جراح هیسترکتومی است تا با بررسی انواع عمل هیسترکتومی با توجه به شرایط افراد بهترین روش را انتخاب نماید.