تا به حال روی پوست خود متوجه برجستگی های کوچک و ناخوشایند شده‌اید و نگران شده‌اید که شاید زگیل تناسلی باشد؟ این بیماری از شایع ترین عفونت های مقاربتی است که توسط ویروس پاپیلومای انسانی ایجاد می‌شود، زگیل ها به شکل برجستگی های گوشتی یا زوائد کوچک در ناحیه تناسلی ظاهر می‌شوند و گاهی بدون درد و علائم خاصی بروز می‌کنند، با این حال، بی توجهی به آن عوارض جدی تری ایجاد می‌کند، به نظر شما مهم ترین راه های پیشگیری و درمان زگیل تناسلی چیست؟
انواع زگیل تناسلی
زگیل تناسلی انواع مختلفی دارد که بسته به محل بروز و شکل ظاهری شان دسته بندی می‌شوند و مهم‌ترین انواع عبارتند از:
زگیل های برجسته
این نوع زگیل‌ها شایع ترین نوع زگیل تناسلی هستند و به شکل برجستگی های کوچک گوشتی یا خوشه‌ای روی سطح پوست یا مخاط ظاهر می‌شوند، رنگ آن‌ها مشابه پوست یا کمی تیره‌تر است و گاهی باعث خارش یا سوزش می‌شوند، این زگیل ها به مرور رشد کرده و می‌توانند با هم ادغام شوند.
زگیل های تخت
سطحی صاف و پهن دارند و اغلب به رنگ قهوه‌ای روشن یا صورتی کم رنگ دیده می‌شوند، این نوع زگیل بیشتر در ناحیه گردن رحم، دیواره واژن یا آلت تناسلی مردان ایجاد می‌شود و به دلیل ظاهر نامحسوس با معاینه پزشک تشخیص داده می‌شود.
زگیل های زیرپوستی یا پاپولار
این زگیل‌ها کوچک، سفت و برجسته هستند و به صورت پراکنده یا گروهی روی آلت تناسلی، کیسه بیضه یا ناحیه تناسلی زنان ظاهر می‌شوند، به دلیل شباهت ظاهری با جوش یا فولیکولیت با مشکلات پوستی دیگر اشتباه گرفته می‌شوند و نیاز به بررسی تخصصی دارند.
زگیل های تناسلی خوشه‌ای
این نوع زگیل‌ها در صورت رشد زیاد و ادغام، شبیه گل کلم می‌شوند و سطح ناحیه تناسلی یا اطراف مقعد را درگیر می‌کنند، باعث خارش، سوزش یا ترشح می‌شوند و از نظر ظاهری آزاردهنده هستند، درمان آن ها به روش هایی مثل کرایوتراپی، لیزر یا جراحی انجام می‌شود.
برای دریافت نوبت از دکتر ندا حاجیها با شماره ۰۲۱۸۶۱۹۸۰۰۱ تماس بگیرید.
علائم زگیل تناسلی
زگیل تناسلی معمولا به شکل برجستگی یا زائده در ناحیه تناسلی یا اطراف مقعد ظاهر می‌شود و این ضایعات ممکن است بدون درد باشند یا با خارش و سوزش همراه شوند، علائم احتمالی عبارت‌اند از:
- برجستگی های کوچک گوشتی یا زوائد پوستی
- ضایعات صاف یا برجسته، به صورت پراکنده یا گروهی
- زگیل های خوشه‌ای با ظاهری شبیه گل کلم
- خارش یا سوزش در ناحیه درگیر
- ترشح در برخی موارد
راه های انتقال بیماری زگیل تناسلی
زگیل تناسلی در اثر برخی انواع ویروس HPV ایجاد می‌شود و این ویروس بیشتر از طریق تماس نزدیک پوست یا مخاط منتقل می‌شود، انتقال می‌تواند حتی زمانی رخ دهد که فرد مبتلا هیچ زگیل یا علامت قابل مشاهده‌ای ندارد.
رابطه جنسی واژینال
در رابطه واژینال، تماس پوست و مخاط ناحیه تناسلی باعث انتقال HPV می‌شود، برای انتقال ویروس، وجود زگیل قابل مشاهده یا دخول کامل ضروری نیست، استفاده از کاندوم خطر انتقال را کاهش می‌دهد، اما تمام نواحی پوست را نمی‌پوشاند.
رابطه جنسی مقعدی
HPV در رابطه مقعدی نیز از طریق تماس پوست یا مخاط ناحیه تناسلی و اطراف مقعد منتقل می‌شود و انتقال ممکن است بدون وجود علائم آشکار اتفاق بیفتد، استفاده از کاندوم خطر را کمتر می‌کند، اما محافظت کامل ایجاد نمی‌کند.
رابطه جنسی دهانی
تماس دهان با ناحیه تناسلی یا مقعد فرد مبتلا باعث انتقال HPV می‌شود و ویروس ممکن است از این راه ناحیه دهان و گلو را نیز درگیر کند، استفاده از وسایل محافظتی مانند کاندوم یا محافظ دهانی خطر انتقال را کاهش می‌دهد.
تماس نزدیک پوست با پوست
تماس مستقیم پوست ناحیه تناسلی با پوست آلوده می‌تواند حتی بدون دخول باعث انتقال ویروس شود و ممکن است فرد از ابتلای خود آگاه نباشد، زیرا HPV همیشه با زگیل قابل مشاهده همراه نیست، تماس با بخش هایی که کاندوم نمی‌پوشاند نیز موجب انتقال می‌شود.
انتقال از مادر به نوزاد
در موارد نادر، HPV ممکن است هنگام زایمان از مادر به نوزاد منتقل شود، ابتلای مادر به این ویروس به معنی انتقال حتمی آن به نوزاد نیست، زنان باردار مبتلا به زگیل تناسلی بهتر است برای بررسی وضعیت خود با پزشک مشورت کنند.
روش های تشخیص زگیل تناسلی
روش‌های اصلی تشخیص زگیل تناسلی، با هدف بررسی ضایعات و ارزیابی آن‌ها، به شرح زیر هستند:
معاینه بالینی
اولین و ساده‌ترین روش تشخیص، معاینه توسط پزشک متخصص زنان یا اورولوژیست است، پزشک با بررسی ظاهر نواحی تناسلی، وجود برجستگی ها یا زوائد غیرطبیعی را تشخیص می‌دهد، در بسیاری موارد شکل ظاهری زگیل ها آن‌قدر مشخص است که نیاز به آزمایش های پیچیده وجود ندارد.
کولپوسکوپی
در این روش با استفاده از دستگاهی به نام کولپوسکوپ، دهانه رحم و بافت های اطراف با بزرگنمایی مشاهده می‌شوند، این روش به پزشک کمک می‌کند زگیل های ریز یا ضایعاتی را که با چشم غیرمسلح مشخص نیستند، شناسایی می‌کند، کولپوسکوپی رحم برای خانم هایی که مشکوک به HPV در دهانه رحم هستند توصیه می‌شود.
تست اسید استیک
پزشک محل مشکوک روی پوست یا مخاط را با محلول اسید استیک غشته می‌کند، اگر زگیل وجود داشته باشد، ناحیه در تماس با سرکه سفیدرنگ می‌شود و به راحتی قابل تشخیص است، این روش ساده است اما همیشه دقیق نیست و گاهی نیاز به بررسی تکمیلی دارد.
آزمایش HPV DNA
این آزمایش با نمونه گیری از سلول های دهانه رحم یا ترشحات ناحیه تناسلی انجام می‌شود و هدف آن شناسایی وجود ویروس HPV و تعیین نوع آن کم‌خطر یا پرخطر است، نتایج تست به پزشک کمک می‌کند میزان خطر بروز ضایعات یا احتمال ابتلا به سرطان دهانه رحم را بهتر ارزیابی کند.
بیوپسی
اگر ضایعه ظاهری غیرمعمول داشته باشد یا پزشک به بدخیمی مشکوک شود، نمونه برداری انجام می‌گیرد، در این روش بخش کوچکی از ضایعه برداشته و در آزمایشگاه آسیب شناسی بررسی می‌شود و بیوپسی تغییرات پیش سرطانی یا سرطانی بودن زگیل را مشخص کرده و در انتخاب درمان مؤثر است.
پیشگیری از ابتلا به زگیل تناسلی
برای کاهش احتمال ابتلا به زگیل تناسلی، می‌توان راهکارهای پیشگیرانه زیر را رعایت کرد:
- استفاده از روش های محافظت شده در روابط جنسی
- جلوگیری از ارتباط های خارج از خانواده و تعدد روابط جنسی
- استفاده نکردن از لوازم بهداشتی شخصی به صورت مشترک
- واکسیناسیون به موقع
استفاده از واکسن گارداسیل در ابتلا به زگیل تناسلی بسیار کمک کننده است، به یاد داشته باشید که بهتر است این واکسن در سنین پایین تزریق شود.
بیشتر بخوانید: درمان زگیل تناسلی با لیزر
درمان قطعی زگیل تناسلی
زگیل تناسلی به علت ویروس HPV ایجاد می‌شود و متأسفانه در حال حاضر درمان صددرصدی برای ریشه کن کردن کامل ویروس وجود ندارد، اما روش های درمانی مختلفی برای از بین بردن زگیل ها و کنترل علائم وجود دارد که به کاهش یا توقف رشد ضایعات کمک می‌کنند:
داروهای موضعی
پزشک کرم ها یا محلول های دارویی مانند ایمیکویمود، پودوفیلوکس یا تری‌کلرواستیک اسید را تجویز می‌کند، این داروها به طور مستقیم روی ضایعه مالیده می‌شوند و به مرور زمان بافت زگیل را از بین می‌برند، روند درمان چند هفته طول می‌کشد و نیازمند تداوم استفاده طبق دستور پزشک است.
کرایوتراپی یا فریز کردن
در این روش، زگیل با استفاده از نیتروژن مایع منجمد می‌شود، سرمای شدید باعث تخریب سلول های آلوده به HPV و ریزش تدریجی آن‌ها در طی چند روز آینده خواهد شد، پس از عمل تاول یا سوزش ایجاد می‌شود که موقتی است و در موارد متعدد، نیاز به تکرار جلسات وجود دارد.
لیزر درمانی
لیزر با تاباندن پرتوهای متمرکز، بافت زگیل را می‌سوزاند و از بین می‌برد، این روش برای زگیل های وسیع، متعدد یا مقاوم به سایر درمان‌ها استفاده می‌شود، مزیت اصلی آن دقت بالا و کاهش احتمال بازگشت زگیل است، با این حال، هزینه بیشتری دارد و باید توسط بهترین متخصص زنان انجام شود.
جراحی یا الکتروکوتر
در مواردی که زگیل ها بزرگ یا گسترده باشند، پزشک آن‌ها را با جراحی کوچک یا الکتروکوتر برداشته و این روش ها نتایج فوری دارند اما نیازمند مراقبت پس از عمل برای جلوگیری از عفونت و جای زخم هستند، در برخی بیماران احتمال بازگشت زگیل وجود دارد.
تقویت سیستم ایمنی
از آنجا که ویروس HPV در بدن باقی می‌ماند، تقویت سیستم ایمنی نقش کلیدی در کنترل بیماری دارد، سبک زندگی سالم شامل تغذیه مناسب، ورزش منظم، ترک دخانیات و مدیریت استرس احتمال عود زگیل را کاهش می‌دهد و همچنین تزریق واکسن HPV پیشگیرانه در بسیاری از کشورها توصیه می‌شود تا از ابتلای مجدد جلوگیری شود.
سوالات متداول زگیل تناسلی
بعضی از انواع HPV کم‌خطر هستند و فقط باعث ضایعات پوستی می‌شوند، اما برخی از تیپ های پرخطر احتمال ابتلا به سرطان دهانه رحم یا سرطان های دیگر را افزایش می‌دهند و به همین دلیل تشخیص و پیگیری پزشکی اهمیت زیادی دارد.
بله، هرچند احتمال آن کمتر است، ویروس از طریق تماس پوست به پوست یا استفاده مشترک از وسایل شخصی مثل حوله، لباس زیر یا وسایل اصلاح منتقل می‌شود و همچنین در زمان زایمان طبیعی، نوزاد ممکن است به ویروس مبتلا شود.
در نهایت…
زگیل تناسلی یکی از شایع‌ترین بیماری های مقاربتی است که به دلیل ویروس HPV ایجاد می‌شود و در برخی موارد منجر به مشکلات جدی تری مانند تغییرات پیش سرطانی می‌شود، تشخیص به موقع با معاینه، تست های آزمایشگاهی و پیگیری منظم اهمیت زیادی دارد، هرچند درمان ها ضایعات را برطرف می‌کنند، ویروس به طور کامل از بدن حذف نمی‌شود و امکان بازگشت وجود دارد، رعایت بهداشت فردی، استفاده از وسایل محافظتی و دریافت واکسن HPV بهترین راه‌های پیشگیری هستند.